در دنیای پویای مدیریت منابع انسانی، تفاوتهای فرهنگی نقش اساسی در شکلگیری الگوهای رهبری ایفا میکنند. کشورهایی مانند چین با الگوهای توسعه اقتصادی سریع، به تدریج مدلهایی سختگیرانه و فشارمحور را در مدیریت نیروی انسانی نهادینه کردهاند. در مقابل، در بسیاری از سازمانهای ایرانی، پیشرفت سازمانی نه از مسیر تحمیل وظایف، بلکه از طریق «مدیریت قلبها» محقق میشود.
مدل چینی: پیشرفت با فشار
بررسیها نشان میدهد که در بسیاری از شرکتهای چینی، بهویژه در صنایع فناوری و تولید، کارکنان تحت فشارهای شدید کاری قرار دارند. مدلهایی مانند “996” (یعنی کار از ساعت 9 صبح تا 9 شب، 6 روز در هفته) که توسط برخی از غولهای فناوری چین ترویج شده، گواه این رویکرد است. پژوهشی در مجله International Journal of Human Resource Management نشان میدهد که چنین الگوهایی منجر به فرسودگی شغلی، کاهش بهرهوری خلاقانه و افزایش نرخ جابهجایی نیروها (turnover) شدهاند (Li et al., 2021).
چالش نرخ بالای جابهجایی منابع انسانی
اگر سازمان شما در دو تا سه سال گذشته با میزان بالای استخدامها و ترک کارها مواجه بوده است، این نشانهای جدی از نارضایتی یا نبود تعادل در سیستم مدیریت منابع انسانی است. مطالعهای در Harvard Business Review (2022) اشاره میکند که سازمانهایی با نرخ جابهجایی بالا، معمولاً فاقد فرهنگ سازمانی حمایتی و فرایندهای مشارکتمحور هستند.
الگوی ایرانی: مدیریت با درک انسانی
در بسیاری از سازمانهای ایرانی، کارکنان بهجای اطاعت صرف از دستورات، تحت تأثیر رابطه انسانی، احساس تعلق و احترام متقابل قرار دارند. این بدان معنا نیست که مدیر باید بیشازحد صمیمی یا بیمرز عمل کند، بلکه تمرکز بر مدیریت احساسات و انگیزههاست. تحقیقی از دانشگاه تهران (1399) نشان داد که رضایت شغلی و تمایل به ماندگاری در سازمان، رابطه مستقیم با رفتارهای قدردانانه و رهبری مشارکتی دارد.
خطر رهبری اقتدارگرایانه
رهبری که خود را دانای کل بداند، به تدریج خلاقیت سازمانی را خاموش میکند. یکی از مهمترین نشانههای زنده بودن یک سازمان، جریان آزاد ایدههاست. مطالعات گوناگون در حوزه رهبری تحولگرا تأکید میکنند که مدیران موفق، کسانی هستند که از زیردستان خود بازخورد میگیرند، تصمیمات را با مشورت میگیرند و برای تنوع دیدگاهها ارزش قائلاند (Bass & Riggio, 2006).
نتیجهگیری: تعادل، رمز بقای سازمان
هیچ سازمانی با فشار صرف یا دوستی محض پیشرفت نخواهد کرد. هنر مدیریت، در حفظ تعادل میان وظایف سختگیرانه و فضای انسانی است. رهبری موفق در قرن ۲۱، رهبری گوشدادن، قدردانی، تفویض اختیار و همزمان تصمیمگیریهای قاطع است. اگر میخواهید بهرهوری بالا و پایداری منابع انسانی را با هم داشته باشید، باید هم وظایف روشن تعیین کنید و هم قلبها را با خود همراه سازید.
منابع:
- Li, Y., Wang, Y., & Zhang, L. (2021). Work overload and turnover intention in China: A moderated mediation model. International Journal of Human Resource Management.
- Harvard Business Review (2022). Why People Really Quit Their Jobs.
- Bass, B. M., & Riggio, R. E. (2006). Transformational Leadership. Psychology Press.
- پژوهش دانشگاه تهران (1399). بررسی رابطه سبک رهبری قدردانانه با رضایت شغلی در سازمانهای دولتی.
بدون دیدگاه